column elles bulder

februari 2013
Krimp: wij zetten in op internationale samenwerking

In de discussie rond leefbaarheid op het platteland is sinds een aantal jaren een nieuw begrip geïntroduceerd: demografische krimp. De trend dat jongeren en jonge gezinnen het platteland verlaten om elders hun heil te zoeken, heeft ontgroening, vergrijzing, wijzigingen in de structuur van huishoudens, afbraak van voorzieningen, verzwakking van de sociale structuur en een niet-passend woningenbestand tot gevolg.

Als we het over krimp hebben, lijkt het vaak of er sprake is van een nieuw fenomeen zonder precedenten, dat onevenredig hard toeslaat in Nederland. Dit beeld is onjuist. Al in 1885 werd er voor het eerst over gesproken door E.G. Ravenstein in zijn studie over migratiepatronen in Schotland.

Demografische krimp is dus geen nieuw verschijnsel, en evenmin is het een puur Nederlands probleem. Sinds 2005 is het al een item in internationaal verband. Vooral landen als Duitsland, Italië en Griekenland, maar ook Japan en delen van de VS hebben al jaren te maken met aanzienlijke krimp. En daarmee vergeleken bevindt Nederland zich in de middengroep: het probleem valt in ons land relatief gezien mee.

Desalniettemin zal vanaf 2025 50% van de Nederlandse gemeenten met krimp geconfronteerd worden. In plaats van de ontwikkelingen zelf in isolatie op te willen vangen is het beter de discussie internationaal aan te gaan. Hierdoor kunnen krimpgebieden in Nederland leren van regio’s waar deze ontwikkeling al langer en vaak heftiger heeft plaatsgevonden. Deze regio's kunnen een voorbeeldfunctie vervullen voor die gebieden in Nederland die de komende decennia geconfronteerd zullen worden met (de gevolgen van) demografische krimp.

Ons bureau is samen met vertegenwoordigers van krimpregio’s in Polen, Duitsland, Finland en Oostenrijk initiatiefnemer van een internationaal samenwerkings- en uitwisselingsproject rond krimp, genaamd Blijfperspectieven in Europees perspectief. In de loop van het jaar zult u daarover meer informatie via onze site of deze nieuwsbrief kunnen lezen.